Amerika Birleşik Devletleri’nde Aile Hekimliği
Amerika Birleşik Devletleri’nde Aile Hekimliği

John W. BEASLEY* Craig GJERDE** Hakan YAMAN***
*Professor
Emeritus from the University of Wisconsin School of Medicine and Public Health Department of Family Medicine,USA
**Professor of Family Medicine
Director of Faculty Development in the UW School of Medicine and Public Health,USA
***Prof. Dr.
Akdeniz Üniversitesi,Tıp Fakültesi, Aile Hekimliği A.B.D.Başkanı,Antalya

Demografi ve Çerçeve
Aile hekimliği uzmanları poliklinik muayenelerinin %24’ünü ve birincil bakım hizmetlerinin yaklaşık yarısını yerine getirirler. Hekimlerin sayıca az olduğu kırsal ve yoksulların yoğun olduğu bölgelerde önemli rolleri bulunmaktadır.
2005 yılında Amerika Birleşik Devletleri’nin (ABD) nüfusu yaklaşık 288 milyondur ve 844000 hekim hizmet vermekteydi. Bin kişiye 2,93 hekim düşmektedir; 1.10’u genel tıp hizmeti sunan hekimlerden (aile hekimleri, genel iç hastalıkları uzmanları ve genel pratisyen) ve 1.87’si yan dal uzmanlarından oluşmaktadır. Hekimlerin %25’i kadın ve tıp öğrencilerinin yaklaşık %50 kadarı kadındır (1)

Çoğu aile hekimliği uzmanı (%82) hastane ve polikliniklerde hizmet vermektedir. Akut sorunu olan (infeksiyon, travma ve astım gibi) ve kronik sorunu olan (diyabet, kalp hastalığı, renal hastalıklar ve depresyon) hastaları yönetirler. Hastaların sağlıklarını geliştirmek amacıyla genel muayenelere, aşılamalara ve danışmanlık hizmetlerine yer vermektedirler. Hastaların çoklu sorunlarıyla ilgilenirler. (2) Hastane ortamında aile hekimlerinin yarıya yakını koroner ya/ya da yoğun bakım ünitelerinde hizmet verirler, %31’i doğum yaptırır ve %30’u cerrahi yaparlar. Aile hekimliği uzmanları ortalama haftada 52 saat çalışırlar ve haftada 111 hasta görürler (ofis ya da hastanede). (3)

Çalışma Ortamı
ABD’de çoğu tıbbi bakım özeldir ve devlete ait olmayan klinik ve hastanede sunulur. Aile hekimliği uzmanlarının %27’si tek başına ya da bir ortak ile beraber çalışırlar, %42’si grup ofisleri bulunur ve %31’i başka uzmanları da dahil eden grup ofisleri işletirler. (4) Sağlık hizmetlerinde kurumsal örgütlenme artış eğilimi göstermektedir. Bu biçimdeki sistemler genelde başka tıbbi kliniklerle, hastanelerle ve sigorta şirketleri ile dikey biçimde örgütlenmişlerdir ve bir “managed care” organizasyonu halini almaktadırlar. Bu organizasyonlar grup ve bireylere hizmet sunar. (5)

Sağlık Hizmetlerinin Finansmanı
Iş verenler sağlık sigortasının %65’ini ve devlet %15’ini Medicare ve Medicaid programları aracılığıyla ödemektedir. ABD nüfusunun %15’inin sağlık güvencesi bulunmamaktadır. ABD GSMH’nin %15’ini sağlık hizmetleri için harcamaktadır ve %13’ü idari giderler için kullanılmaktadır. (6) Buna rağmen, sağlık göstergeleri pek yüksek değildir ve ABD’nin yaşam beklentisi dünyada 47. sıradadır. (7)

Yetiştirme
ABD’de tüm tıp fakültelerine kayıt olmanın ön koşulu önce liseden sonra da kolejden mezun olmayı gerektirir. Tıp okulu dört yıl sürer ve öğrencileri tıp doktoru (MD) ya da osteopati doktoru (DO) olarak mezun olurlar. Klinik eğitim sahada, hastanelerde ve çalışan aile hekimliği uzmanlarının ofislerinde gerçekleşmektedir. Mezun olduklarında tıp öğrencileri eğitimleri için 140000 Amerikan Doları kredi kullanmış olurlar (8) ve yılda 23000-43000 Amerikan Doları geri ödemektedirler. (9) Aile hekimliği uzmanlık eğitimi üç yıl sürelidir ve çalışmaları karşılığında yılda 47000 Amerikan Doları burs almaktadırlar. (10)

Sertifikasyon, STE Ve Resertifikasyon
Aile Hekimliğine ilişkin en büyük mesleki kuruluşu (American Academy of Family Physicians) üyeliği koruyabilmek için üç yılda 150 saat sürekli tıp eğitimi etkinliklerine katılım beklemektedir. Her yedi yılda bir yeterlik sınavına girip, yeterlik sertifikasının (Board Certified status) resertifiye edilmesi beklenilmektedir.

Sorunlar
ABD’de hekim açığı bulunmaktadır ve özellikle birinci basamak hekimlerinde görülmektedir. Tıp mezunlarının %32’si aile hekimliği uzmanlık eğitimini seçmektedirler ve bu oran giderek düşmektedir. Nedenleri arasında düşük maaşlar, geri ödenmesi gereken borçlar, düşük kariyer düzeyi ve ağır çalışma koşulları sıralanabilir. (1) Starfield hükümete bu oranın %50’lere getirme konusunda çağrıda bulunmuştur. (11,12) ABD sağlık sistemi dengeden çıkmış ve 46 milyon ABD vatandaşının sağlık güvencesi eksikliği nedeniyle sağlık hizmetlerine kısıtlı erişimleri bulunmaktadır. (8)

Başarıları
ABD’de aile hekimliği 1970’li yıllardaki kuruluşundan beri tıp eğitiminde ve asistan eğitiminde önemli başarılara imza atmıştır. Şu anda aile hekimliği uzmanlık eğitiminden geçmiş 75000 aile hekimliği uzmanı bulunmaktadır. Aile hekimliğinde araştırma sağlam temellere dayanmaktadır ve büyüme eğilimi göstermektedir. Finansal baskılar bu gelişmeleri olumsuz etkileyebilir.

Kaynaklar:
1. http://www.cogme.gov/report16.htm#sop Last accessed August 24, 2008.
2. Beasley JW, Hankey TH, Erickson R, et al. How many problems do family physicians manage at each encounter? A WReN study. Ann Fam Med. Sep-Oct 2004;2(5):405-410.
3. http://www.aafp.org/fpm/980900fm/fpstats.html Last accessed August 24, 2008.
4. http://www.aafp.org/online/en/home/aboutus/specialty/facts/4.html Last accessed August 24, 2008.
5. http://www.aafp.org/online/en/home/aboutus/specialty/facts/5.html Last accessed August 24, 2008.
6. http://www.csmonitor.com/2006/1106/p16s01-cogn.html
Last accessed August 24, 2008.
7. https://www.cia.gov/library/publications/the-world-factbook/rankorder/2102rank.html Last accessed August 24, 2008.
8. www.cbsnews.com/stories/2005/08/30/health/webmd/main806291.shtml - 83k - Last accessed August 29, 2008
9. http://www.aamc.org/programs/first/debtfactcard.pdf
Last accessed August 24, 2008.
10. http://services.aamc.org/tsfreports/report_median.cfm?year_of_study=2008 Last accessed August 24, 2008.
11. http://www.aamc.org/programs/first/debtfactcard.pdf
Last accessed August 24, 2008.
12. http://bostonreview.net/BR30.6/starfield.html
Last accessed August 24, 2008.
13. Starfield B. Primary Care and Health: A Cross-National Comparison. JAMA;1991:266. 2268-71.

--------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Amerikan Aile Hekimliği Yeterlilik Kurulu
Yrd.Doç.Dr.İrep Karataş
Yozgat Bozok Üniversitesi Aile Hekimliği AD

Tarihçe
Amerikan Aile Hekimliği Yeterlilik Kurulu, uzmanlık dalı yeterlilik kurulu olarak resmen tanınmasından uzun yıllar önce doğmuştu. 1947 yılında kurulan Amerikan Genel Pratisyenlik Birliği’nin (1971 yılında Amerikan Aile Hekimliği Birliği (AAFP) adını almıştır) tüm çalışmalarına rağmen, 1960’lı yıllara gelirken, genel pratisyenlik yapan hekimlerin sayısı çok hızlı bir şekilde azalmaktaydı. Tıp çevreleri, genel pratisyenlik uygulamasını seçen hekimlerin sayısındaki hızlı azalmaya, bu boşluğu doldurabilecek yeni bir uzmanlık dalıyla son vermeye karar verdiler. Sonuç olarak kurucu kurul üyeleri, özellikle alınan tepkilere karşılık olarak yeni uzmanlığa duyulan ihtiyacı titizlikle ve ikna edici bir biçimde belgelere dayandırmayı gerekli ve akılcı buldular.
1950’lerde ve 60’larda yapılan çalışmalar, genel pratisyenliğin can çekişmekte olduğunu göstermekteydi. 5 yıllık tıp fakültelerinden, 1900’den bu yana mezun olanların uzmanlık dallarındaki dağılımları üzerine yapılan analizde genel pratisyenlerin sayısının çok hızlı ve düzenli olarak azaldığı bilgisine ulaşılmıştı. 1900’lü yıllarda %47lerde olan mezuniyet sonrası genel pratisyenlik uygulaması tercihi, 1964 yılında %19’lara düşmüştü ve düşüş sürmekteydi. Aynı dönemde özel kliniklerin sayısı da hızla azalmaktaydı ve bu açık, net bir biçimde Aile Hekimliği potansiyeline olan ihtiyacı ortaya koymaktaydı.
Bu hızlı düşüşe genel yorum, ‘uzmanlık çağındayız’ şeklinde idi. Amerikan Aile Hekimliği Yeterlilik Kurulu’nun kurucuları, ‘Aile Hekimliği’ olarak adlandırılan yeni; genel tipte bir uzmanlık dalı konusundaki görüşlerini kuvvetlendirdiğine inanarak, Genel Pratisyen sayısındaki düşüş sonucunda gelen bu yorumu desteklemekteydi. Çok sayıda öğrenci genel pratisyenlik için gerekli olan bilginin çok fazla olduğunu ifade etmekteydi. Bu yorum, son birkaç yüzyılda tıbbi bilgi ve becerideki muazzam gelişimin ışığında, doğruydu. 4 senelik tıp fakültesi ve 1 sene internlük gerçekten yeterli değildi. Eğitimdeki bu yetersizlik, ancak yeni bir branşın, ‘Aile Hekimliğinin ’ asistanlık eğitim programlarıyla giderilebilirdi.
Genel pratisyen sayısındaki bu hızlı azalışın nedenleri arasında; genel pratisyenin, branşlarının yeterlilik kurullarınca sertifikalandırılan hekimlere tanınan hastanelerdeki ayrıcalığı kazanmansının çok zor olması ve kendilerinden daha ’uzman’ meslektaşlarıyla karşılaştırldığında prestij kaybına uğramaları da sayılabilir.
Yeterlilik Kurulu taraftarlarınca toparlanan bilgilerin ışığında şu 3 madde ortaya konmuştur:
•Aile Hekimliği bir uzmanlık dalıdır.
•Uzmanlık dalı olarak, Aile Hekimliği iyi tanımlanmış; ama, esnek bir mezuniyet eğitim programını hak etmektedir.
•Aile Hekimlerinin yeterliliklerini sertifikalandırmak ve eğitim programına yol göstermek, onaylamak için bir ‘Aile Hekimliği Yeterlilik Kurulu’ temel gereksinimdir.
1966 yılında ard arda yayınlanan Millis, Willard ve Folsom raporları, Aile Hekimliği Uzmanlığı için gerekli olan eğitim programını kendi içlerinde ayrı ayrı tartışmıştı . Bundan üç yıl sonra Şubat 1969 da Amerikan Aile Hekimliği Yeterlilik Kurulu, uzmanlık dalları arasında 20. Yeterlilik Kurulu olarak resmen kuruldu. ‘American Board of Family Practice’ adıyla kurulan derneğin adı 2005 yılında ‘American Board of Family Medicine’ , ABFM adını almıştır. ABFM Amerika’daki en büyük ikinci uzmanlık yeterlilik kuruludur. 

Misyonu
ABFM’nin misyonu, eğitim ve bilimsel aktiviteler aracılığıyla tıbbi bakımın kalitesini artırmaktır. ABFM, sertifikasyon ve sertifikasyon programları aracılığıyla, Aile Hekimliği uzmanlığında kalite için gereken yüksek standartları ortaya koyup, koruyup ve ölçüp değerlendirerek, misyonunun gerçekleştirmeye çalışmaktadır. ABFM, halka, kendilerince sertifikalandırılan Aile Hekimliği uzmanlarının yaşam boyu süren eğitimi kişiye, ailesine ve topluma kaliteli sağlık bakımı sunabilmesi için gereken bilgi, beceri ve tutuma sahip oldukları konusunda garanti verebilmeyi amaçlamaktadır.

Sertifikasyon ve Resertifikasyon
Sertifikasyon veya resertifikasyon için başvuran adayların ABFM tarafından belirlenen uygunluk kriterlerini karşılamaları gerekmektedir. Adaylar, tüm koşulları karşılamalı, son olarak da bilişsel sınavda başarılı olmalıdırlar.
Sertifikasyon adayları, akredite edilmiş tıp dokturu (M.D.) ya da optometri veya osteopati doktoru (D.O.) derecesi aldıktan sonra, 3 yıllık Mezun Tıp Eğitimi Akreditasyon Konseyi (Accreditation Council for Graduate Medical Education -ACGME-) tarafından onaylanan Aile Hekimliği Asistanlık Programını başarıyla tamamlamış olmalıdır. Tıp diplomasını ve uzmanlığını yurt dışında alan adaylardan ek belgeler de istenmektedir.
Diploma statüsünün devamlılığını sağlamak için periyodik resertifikasyon gerekmektedir. Şu anda sertifikalar 7 yıllık olarak verilmektedir. Ocak 2007 den, beri MC-FP adı verilen özel bir uygulamayla, bu uygulamadaki kriterleri sağlayan Aile Hekimliği uzmanlarının sertifikalarının geçerlilik süreleri 10 seneye uzatılmaktadır.

Dergi
ABFM’nin resmi dergisi The Journal of the American Board of Family Medicine her iki ayda bir düzenli olarak yayınlanmaktadır. Internet ortamı aracılığıyla da okunabilmektedir.

Kaynaklar:
1. American Board of Family Medicine web sayfası;
www.theabfm.org
2. The Journal of the American Board of Family Medicine;
www.jabfm.org

Yayınlanma: 29.7.2010 | Görüntülenme: 3727
    Yorum Abonelik
    Oyla!

    Kullanıcı:
    Parola:
    Yeni Üyelik Parola Hatırlat

    Ana Sayfa | Hakkımızda | İletişim | Kullanım Şartları | Gizlilik Politikası



    radyo dinle aşı takvimi podcast tips blog video blog kongre online dinle peaceful videos music videos blog klip şarkı sözü lyrics videos ilahi ezgi dinle