Prof. Dr. Taner DAMCI: PİOGLİTAZON LİPİDLERİ DE OLUMLU ETKİLİYOR

PİOGLİTAZON LİPİDLERİ DE 
OLUMLU ETKİLİYOR
ORAL ANTİDİYABETİK İLAÇLARIN SEÇİMİNDE ANTİDİYABETİK DIŞINDAKİ ETKİLERLE GÜVENLİĞİN ÖNEMİNE DİKKAT ÇEKEN PROF. DR. TANER DAMCI, BU BAĞLAMDA PİOGLİTAZONUN LİPİDLERİ DE OLUMLU ŞEKİLDE ETKİLEDİĞİNİ BELİRTİYOR. 

Tüm diyabet vakalarının % 90-95’inden sorumlu olan ve obezitenin kilit faktör olduğu tip 2 diyabet görülme sıklığı sürekli artış trendi gösteriyor. Tip 2 diyabet hastaları, önceden kalp krizi geçirmiş kişilerle aynı derecede kalp krizi riskiyle karşı karşıya bulunuyor. Gerekli önlemler alınmazsa, 20 yıldan az bir süre içerisinde dünya çapında diyabetli sayısının 350 milyon kişiye yükselmesi bekleniyor. Öte yandan, insan sağlığı kadar ülke ekonomilerine de darbe vuran hastalığın önlenmesi ve tedavisine ilişkin gelişmelere ise her geçen gün bir yenisi  ekleniyor. Tip 2 diyabet tedavisindeki güncel gelişmelerden glitazonlara geniş bir perspektifte söyleştiğimiz Prof. Dr. Taner Damcı, lipidler üzerindeki olumlu etkisi nedeniyle oral antidiyabetik ilaç seçiminde pioglitazonun önemli yer tuttuğunu ifade ediyor. İstanbul Üniversitesi Cerrahpaşa Tıp Fakültesi İç Hastalıkları/Endokrinoloji ve Metabolizma Anabilim Dalı Öğretim Üyesi Prof. Dr. Damcı, yeni çalışmaların bu grup ilaçların tip 2 diyabetik hastalarda daha güvenli ve rahat kullanılmasını sağlayacağını da belirtiyor.


Tip 2 diyabet tedavisinde güncel gelişmeler nelerdir?
Son yıllarda tip 2 diyabet tedavisinde meydana gelen önemli gelişmeleri birkaç grupta toplayabiliriz. Bunlardan biri yeni ilaçların ortaya çıkması; ayrıca önümüzdeki yıllarda kullanılmaya başlanacak ilaçlar da söz konusu. Bu gelişme, hastalığı tedavi etmedeki silahlarımızı ve umudumuzu artırıyor. Kan şekeri ölçüm yöntemlerinde de güvenilirlik anlamında kayda değer gelişmeler var. Hastalığın daha iyi izlenmesine olanak tanıyan, birtakım bilgisayar programı destekli kan şekeri ölçüm yöntemleri rutin olarak kullanılmaya başlandı. Daha güvenli ve etkili yeni insülinler çıkıyor. Bunun dışında, bilinen ilaçların olumlu etkilerinin sonradan ortaya çıkarıldığı durumlar da oluyor. Mesela metformin yıllarca kenara atılmış bir ilaçtı. Amerika Birleşik Devletleri’nde 1990’lı yılların sonunda kullanılmaya başlanmıştı; Avrupa’da ise çok daha önceden beri kullanılmakta. Bundan 10 yıl öncesine kadar değersiz bir ilaç olarak görülürken artık her tip 2 diyabetli hastaya verilmesi ve tüm tedavinin üzerine inşa edilmesi gereken bir konuma geldi. Önümüzdeki yıllarda bu gelişmelerin artacak devam edeceğini düşünüyorum.

Diyabete ilişkin bilinç düzeyinde de bir artış söz konusu mu?
Diyabetle ilgili günümüzdeki en büyük sorun, hastalığın dünya çapında korkunç bir hızla artıyor olması. Bu artış, maliyet sorununu da gündeme getiriyor. Diyabet, dünyada tedavisi en pahalı hastalıklar arasında ilk sırada yer alıyor. Bu yüzden söz konusu gelişmeler herkese eşit olarak yaygın ve gerektiği şekilde yansıtılamıyor. Ayrıca toplumların diyabete karşı bilinçlenmesi konusunda da önemli bir gelişmeden söz edemeyiz. Bilgi elbette artıyor ve diyabetin nasıl önlenebileceği çok iyi biliniyor. Ancak bunun uygulamasına baktığımızda herhangi bir olumlu ilerleme yok. İnsanlar eskisi kadar kötü besleniyor ve belki de çeşitli zorunluluklardan dolayı eskisinden çok daha fazla hareketsiz yaşıyor. Bilgi ne yazık ki her zaman uygulamak anlamına gelmiyor. Bu yaşam biçimi diyabet yaşını da düşürdü. Ben öğrenciyken bir sınavda “Tip 2 diyabet çocuklarda da görülür” desem o sınavdan kalırdım. Hâlbuki şimdi durum tam tersi şekilde ilerliyor.

Tip 2 diyabet hastalarında kombine tedaviye ne zaman başlıyorsunuz?
Aslında başlangıçtan yani diyabet tanısı konulur konulmaz kombine tedaviye başlama seçeneğimiz var. Çoğunlukla da bunu yapıyoruz, çünkü diyabet çok uzun bir spektrumun son noktası. Hastalık bir günde başlamıyor; yıllar öncesinden gelen ve obezite veya insülin direncinin etkin olduğu bir süreçten bahsediyoruz. Yavaş yavaş kan şekeri, diyabet sınırına gelmese de yükselmeye başlıyor. Ortaya çıktığı anda zaten çok acil önlem alınması ve çok dinamik ve aktif bir tedaviye başlanması gereken döneme gelinmiş oluyor. Bu nedenle agresif tedavi şart. Diyabet hastalığında birden fazla mekanizma söz konusu olduğu için başlangıçtan veya erken dönemden itibaren kombinasyon tedavisi verilmeli. Aksi takdirde kan şekerinin yükselmesi kardiyovasküler, mikrovasküler komplikasyonlara yol açıyor.

Glitazonları kullanmayı ne zaman tercih ediyorsunuz?
Glitazonlar, tip 2 diyabette iki ana bozukluktan birini oluşturan insülin direncini en fazla azaltan ajanlar. Tüm tip 2 diyabetli hastalarda insülin direnci görülürken, bazı hastalarda insülin direnci stigmaları daha belirgin oluyor. Mesela şişman, insülin verileri yüksek, dislipidemisi olan hastalarda glitazonları etkin ve verimli bir şekilde kullanıyoruz. 

Glitazonlar arasında ne gibi farklar söz konusu?
Klinik çalışmalarda glitazonlar arasında etkinlik bakımından birtakım farklar gösterilmiş olmakla birlikte, klinik uygulamada çok büyük farklılıklar görülmüyor açıkçası. Fakat en önemlisinin, bu son bir yılda ortaya çıkan güvenlik datası farkı olduğunu diyebiliriz. Rosiglitazonla ilgili 2007 yılının Mayıs ayında meta-analizlerden birtakım olumsuz sonuçlar ortaya konuldu. Bunların gerçekliği halen tartışılıyor ama böyle bir olasılık da var. Pioglitazonun daha güvenli olduğunun gösterilmiş olması ayrı bir üstünlük sağlıyor. Elbette bu konuda yayımlanacak yeni çalışmalar, bizim bu grup ilaçları tip 2 diyabetik hastalarda daha güvenli ve rahat kullanmamızı sağlayabilir.


Birçok literatürde bahsedilen pioglitazonun pleotropik etkileri hakkında görüşleriniz nedir?
Oral antidiyabetik ilaçların kan şekerini düşürücü etkileri birbirlerine yakındır. Bu noktada seçim yapmamızı sağlayan ana unsurlar antidiyabetik etkinlik dışındaki etkiler ve güvenliktir. Pioglitazon, kan şekerini düşürücü etkisinin yanında tip 2 diyabette kardiyovasküler riskin önemli bir göstergesi olan lipidleri de olumlu şekilde etkiliyor. Belki bu faktörün de etkisiyle pioglitazonla yapılan çalışmalarda aterosklerozunerken morfolojik bulgusu olan karotis intima-media kalınlığı oranını azalttığı gösterilmiştir.

Siz pioglitazon kullanımına bağlı olarak kalp yetmezliği gözlemlediniz mi?
Hayır, çünkü bu hastaları seçerken çok dikkatli davranıyorum. Kalp yetersizliği olan hastalarda kullanmamaya özel bir önem gösteriyorum. Hasta seçiminde gösterilen titizlik bu riski tamamen ortadan kaldırıyor. Ancak yine de, ilacın özellikle kalp yetersizliği veya kalp yetersizliği riski olan hastalarda ve bilhassa insülinle beraber kullanımında ayrı bir dikkat gösterilmesi gerekiyor.

Ekim 2008 konsensus algoritmasında da önerildiği gibi, pioglitazonun metformin veya insüline erken dönemde ek olarak kullanımı konusunda sizin görüşleriniz nedir?
Bunu kesinlikle destekliyorum. Tüm ilaçların erken dönemde ve birbirine eklenerek kullanılması gerektiğine inanıyorum. Çünkü diyabetin tedavisi bunu gerektiriyor. Ayrıca son çalışmaların da gösterdiği üzere, diyabetin erken tedavisi gerçekten işe yarıyor. Yeni ortaya çıkmaya başlayan bir kavrama göre, metabolik hafıza veya miras etkisi söz konusu. Bunun anlamı da, eğer bir diyabet hastasını kan şekeri kontrolü açısından hastalığın erken döneminde etkili tedavi ederseniz bunun olumlu etkisi tüm yaşamı boyunca devam ediyor. Yani hastaya yaşamının geri kalan kısmında iyi bir miras bırakılmış oluyor. Bunun tersi de doğru ve eğer başlangıçta hastanın kan şekerleri ve HbA1C değerleri yüksek seyrediyorsa ileri dönemde hastalığı iyi ve etkin tedavi etseniz bile çok etkili olmuyor. Bu nedenle hastalığın başlangıcında etkin tedavi seçimi önem taşıyor. Bu dönemde yapılacak uygun kombinasyonlar hastanın komplikasyonlara yakalanma riskini sanılandan daha iyi bir şekilde azaltıyor.

PROF. DR. TANER DAMCI
İstanbul Üni. Cerrahpaşa
Tıp Fak. İç Hastalıkları
Endokrinoloji ve Metabolizma
Anabilim Dalı Öğretim Üyesi


FARMASKOP ŞUBAT 2009

Yayınlanma: 4.6.2009 | Güncellenme: 8.8.2009 | Görüntülenme: 5294
    Yorum Abonelik
    Oyla!
    Etiket Ekle
    Etiket:

    Kullanıcı:
    Parola:
    Yeni Üyelik Parola Hatırlat

    Ana Sayfa | Hakkımızda | İletişim | Kullanım Şartları | Gizlilik Politikası



    radyo dinle aşı takvimi podcast tips blog video blog kongre online dinle peaceful videos music videos blog klip şarkı sözü lyrics videos ilahi ezgi dinle